རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་བདེན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཉིད་འདི་ལོ་མི་སྣ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གྲགས་ཅན་ལྔ་ལ་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཕི་རི་སྦུག་ཏུ་ཟླ་༤ཚེས་༡༣ཉིན་གསོལ་སྩལ་གནང་རྒྱུ་རེད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ནས་མི་སྒེར་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་ནས་བོད་དོན་དང་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོའི་རང་དབང་འཐབ་བརྩོད་ཐོག་ཞབས་འདེགས་དང་མི་མང་གི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་མཁན་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་བདེན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་འབུལ་གྱི་ཡོད། གཟེངས་རྟགས་དེ་ཉིད་བོད་ལུགས་མཆོད་མེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེས་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་རེ་རེ་ནས་བོད་དོན་ཐོག་སྒྲོན་མེ་སྤོར་བ་མཚོན་གྱི་ཡོད།

༢༠༡༣ ལོའི་བདེན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་ནི།

༡༽ སློབ་དཔོན་ཁི་རི་སི་ཊི་ཡན་ ཤོ་ཝརཛེ་ཤི་ལིང་ (Professor Dr. Christian Schwarz-Schilling ) ཁོང་ནི་འཇར་མ་ནིའི་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་དང་། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཟུར་པ།  ཁོང་ནི་ཤོ་ཝརཛེ་ཤི་ལིང་ དགེ་རྩ་རྒྱུད་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་རྒྱུ་དང་རྩོད་རྙོག་སྔོན་འགོག་ལས་དོན་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་ཞིང་། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ལ་ལོ་མང་རིང་ཁེ་ཆུང་གི་ཚུལ་གྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད།

༢༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས། (International Commission of Jurists) དེ་ནི་གཞུང་འཛིན་མིན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡིན་ཞིང་། དེས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་འཛིན་ཡོང་ཆེད་ཁྲིམས་བརྩོད་པ་དང་ཁྲིམས་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་ལས་འགན་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་བྱ་བ་སྤེལ།  བོད་ཐོག་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྙན་ཐོ་འགའ་ཞིག་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་བར་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ། གཟེངས་རྟགས་དེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ཝིལ་ཌར་ཊེ་ལར་ (Mr Wilder Tayler ) ནས་བཞེས་རྒྱུ།

༣༽ སློབ་དཔོན་ཐི་ཡོ་ཕེན་སྦོ་ཝེན་ (Professor Theo van Boven) ཁོང་ནི་ཧོ་ལེནཌ་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མནར་གཅོད་གནད་དོན་ཐོག་ཞིབ་འཇིག་པ་ཟུར་པ། ཁོང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་དང་གླེང་སྟེག་གཞན་སོགས་སུ་བོད་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོང་བ་བཟོ་བར་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ།

༤༽ ལྕམ་སིག་རིཌ་ཡོསི་ཨརནཌ།  (Ms. Sigrid Joss-Arnd) ཁོང་དང་ཁོང་གི་སུད་སི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིར་འགག་རྩའི་རོགས་རམ་མུ་མཐུད་གནང་བ་དང་། བོད་ནང་བདེ་དོན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་གནང་བར་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།

༥༽ སྐུ་ཞབས་རོ་སྦརཊ་ ཕོརཌ། (Mr. Robert Ford) ཁོང་ནི་༡༩༤༩།༥༠གོང་བོད་གཞུང་གི་གཞུང་ཞབས་གནས་རིམ་ཡོད་མཁན་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ན་དེ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ནག་འགན་འཛིན་པས་ལོ་ལྔ་ཙམ་རིང་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ནས་བོད་དོན་སྤེལ་ཆེད་ལོ་༥༠ལྷག་ངལ་བ་འཛེམས་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།

བདེན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་གྲས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། ལོ་མང་རིང་དེ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་ནས་གསོལ་སྩལ་གནང་ཡོད། དེ་སྔའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ནང་ཆོས་དཔོན་ཌེསི་མོནཌི་ ཊུ་ཊུ་(Archbishop Desmond Tutu) དང་། ཝ་སོ་ལའོ་ཧ་ཝེལ་དམ་པ། (President Vaclav Havel) རྒྱ་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་ཝང་ལི་ཤོང་། (Mr. Wang Lixiong)  མར་ཊིན་ སོཀོར་སེ་སི་ (Mr. Martin Scorsese) སོགས་ཡོད།

ཕ་རན་སིའི་ཆབ་སྲིད་པ་དང་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་དང་། ས་མཚམས་མེད་པའི་སྨན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་རྩ་འཛུགས་གནང་མཁན་སྐུ་ཞབས་སྦར་ནརཊ་ ཀུཅ་ནར་ (Dr. Bernard Kouchner) ནས་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྟེང་དུ་༧གོང་ས་མཆོག་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གཏམ་བཤད་དེ་གནང་རྒྱུདང་། འཇར་མ་ནིའི་གློག་བརྙན་ཁྲབ་མཁན་  ཧ་ནེསི་ ཡེ་ནིག་ (Hannes Jaenicke) ནས་མཛད་སྒོར་མཉམ་ཞུགས་གནང་རྒྱ་ཡིན།

ཟླ་༣ ཚེས་༡༥ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་བཙུགས་ནས་ལོ་༢༥འཁོར་ཡོད་ཞིང་། ༡༩༨༨ ལོའི་ཉིན་འདིར་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་

དམངས་གཙོའི་རང་དབང་གི་འཐབ་བརྩོད་ལ་རམ་འདེགས་བྱེད་ཆེད་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་རེད། ཐོག་མའི་གུས་བརྩོན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་ཙམ་ཡོད་པ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་

བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་འདི་བཞིན་ད་ཆ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེས་ལྟར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ནས་གྲོས་ཚོགས་དང་། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་ལྷན་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཞིང་། བོད་ཀྱི་མི་མང་གི་འགྲོ་བི་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། མང་གཙོའ་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད།

བདེན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དེ་༧གོང་ས་མཆོག་ནས་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཕི་རི་སྦུག་ཏུ་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དུ་གནང་གི་ཡོད། གསུང་ཆོས་སྐོར་དྲ་ཚིགས་འདིར་གཟིགས། གསུང་ཆོས་གོ་སྒྲིག་ཞུ་མཁན་ནི་རིག་འཛིན་ཐེག་མཆོག་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོང་འཕེལ་གནང་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས། (FPC-Tibet) དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ལྟེ་གནས་བཅས་ཡིན་ཞིང་།  ཁོང་རྣམས་དང་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་འཇི་ནི་བར་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་མཛད་སྒོ་གོ་སྒྲིག་ལེགས་པོ་ཡོང་ཆེད་མཐུན་རྒྱུར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

༢༠༡༣ ཟླ་༣ ཚེས་༡༥ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་རྩ་འཛུགས་བྱས་ནས་ལོ་༢༥འཁོར་བའི་ཐོག་བསྒྲགས་གཏམ།

༡༩༨༨ ཟླ་༣ ཚེས་༡༥ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་འདི་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོའི་རང་དབང་གི་འཐབ་བརྩོད་ལ་རམ་འདེགས་བྱེད་ཆེད་

རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་རེད། ཐོག་མའི་གུས་བརྩོན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་ཙམ་ཡོད་པ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་འདི་བཞིན་ད་ཆ་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེས་ལྟར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད།

འདས་པའི་ལོ་༢༥རིང་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཤེས་རབ་དང་རིག་གནས་དེ་འཛམ་གླིང་གི་སྦྱི་ ཚོགས་ལ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དགོངས་བཞེས་ཐོག་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་སྐྱེས་བོ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།  བོད་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཛ་དྲག་དང་ཡ་ང་བའི་གནས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོས་བོད་མིའི་ལ་རྒྱ་མ་ཤོར་བའི་ཆེད་བོད་ལ་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ཐབས་ལམ་ཡོང་རྒྱུར་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་རིག་པ་སྒྲིམ་རྒྱུར་དམ་བཅའ་བསྐྱར་དུ་བཞག་གི་ཡོད།

༢༠༡༣ ཟླ་༣ ཚེས་༡༥ ཉིན།